
Rituals
Kunst en Rituelen voor collectieve heling
De kunst van her-verbinding
Wat doen rituelen?
Rituelen zijn zo oud als de mensheid. Ze laten ons ervaren dat we deel zijn van een groter geheel. Ze herstellen en verdiepen op een krachtige manier de verbinding tussen ons persoonlijke leven, het samenleven in gemeenschap en het universele.
Rituelen voor collectieve heling brengen mensen samen en ondersteunen bij het verwerken van traumatische of ingrijpende gebeurtenissen. Telkens op maat van wat nodig is. Ze bieden een context om even uit het alledaagse te stappen en samen te zijn. Samen te herdenken, te voelen en stil te staan bij wat nog moeilijk is.
Zo ontstaat er ruimte voor verzachting van pijn, en kan het leven weer in beweging komen. In een collectief, helend ritueel is het de gemeenschap zelf die bijdraagt aan het herstel van haar eigen wonden en die van haar leden.
‘We zijn het belang van rituelen vergeten terwijl we meer dan ooit geconfronteerd worden met ingrijpende veranderingen. Lies combineert de diepte en creativiteit om hedendaagse rituelen te ontwerpen, geïnspireerd door oude tradities. Haar vermogen om bij intensiteit te blijven is bijzonder.’
Philippe Bailleur, organisatiecoach
“Door te erkennen dat collectief trauma ons allemaal raakt, kunnen we samen een toekomst scheppen die het verleden kan helen.”
— Thomas Hübl
Kunst als ritueel
Ook kunst heeft de kracht om te verwerken, te verbinden en troost te brengen.
Denk maar aan het gevoel van samenhorigheid tijdens een muziekfestival. Door kunst en ritueel bewust samen te brengen in mijn werk als kunstenaar en ritueelbegeleider, ervaar ik almaar meer hoe ze elkaar versterken.
Een verwerkingsritueel kan diepe lagen aanraken. Schoonheid biedt dan vaak troost, zachtheid en verlichting. Zo zijn de voorbije jaren tal van artistieke rituelen en rituele kunstprojecten ontstaan.
Voor wie?
Voor groepen en organisaties die verandering doormaken of vastlopen waar bestaande systemen tekortschieten.
Ik doe dit samen met:
CARess – Art & Rituals for Collective Healing
CARess biedt rituelen en artistieke praktijken als bedding voor collectieve heling en herverbinding. In tijden van verandering, versnelling en verlies creëren wij ruimte voor wat gevoeld, erkend en getransformeerd wil worden — in mensen, organisaties en gemeenschappen. Met zorgvuldig vormgegeven rituelen en kunst openen we velden waarin pijn, transitie, rouw en collectieve trauma’s op een gedragen en veilige manier kunnen bewegen.
Heling betekent voor ons: de levenskracht opnieuw laten stromen. Niet fixen, maar voeden. Niet oplossen, maar ruimte geven. Niet alleen individueel, maar in relatie tot het grotere geheel.
Kernteam:
-
Lies Daenen, www.liesdaenen.com
-
Catherine Carton, www.catherinecarton.be
-
Sander Vloeberghs, www.artistictheologylab.com
We werken momenteel aan een eigen website voor CARess: www.caress.earth
Teambuilding - Rising Trees NIEUW!
Ecologie en kunst ontmoeten elkaar op de Heerlijckyt van Elsmeren
Wat is het?
Als kunstenaar werk ik vaak met bomen. Rising Trees is een eco-artistiek project dat hulde brengt aan bomen en aan onze relatie met hen. Dit project krijgt nu ook een luik voor teams. Op de teambuildingsdag staat het maken van een afdruk van de schors of ‘huid’ van een oude boom centraal. We gaan in dialoog met de boom, als symbool voor het netwerk van leven waarvan we als mens deel uitmaken.
Het is een verbindende ervaring, zowel met elkaar als met de boom, de omringende natuur en het prachtige landgoed van de Heerlijckyt van Elsmeren. Met een prachtig, concreet resultaat – een betekenisvol kunstwerk – dat nadien in je eigen omgeving een plek kan krijgen.
Aanpak
We starten met een verkennend gesprek om zicht te krijgen op de motivatie en op wat er leeft binnen het team.
We maken eerst kennis met elkaar en met de locatie, bijvoorbeeld via een begeleide spiraalwandeling die, in steeds kleiner wordende cirkels, de geheimen van deze magische plek onthult. Of we luisteren naar het verhaal van een boomexpert.
Dan begint het boomritueel met een cirkelgesprek. Om vervolgens samen aan de slag te gaan en de schors van de boomstam als een reusachtige vingerafdruk op textiel vast te leggen. Het maken van deze boomafdruk is telkens opnieuw een verbindende ervaring voor mens en natuur.
Na afloop krijgen de namen van de teamleden een plek op het werk. De boomafdruk verhuist vervolgens – tijdelijk of blijvend – naar de organisatie als tastbare herinnering aan deze dag.
Duurzame impact
Een deel van de opbrengst van deze teambuilding gaat naar Seeds for Centuries – een initiatief van de Heerlijckyt van Elsmeren dat zich inzet voor het behoud en de toekomst van haar natuurerfgoed.
Locatie
De Heerlijckyt van Elsmeren in Geetbets is een eeuwenoud domein met een kasteel, vijvers, velden en met prachtige, oude bomen: kastanjebomen, beuken, een imposante sequoia, … Een plek vol rust en schoonheid – de ideale setting voor een verdiepende teamdag.
Praktisch
Duur: Een volledige dag, van 9u to 17u.
De activiteit is buiten, dus aangepaste kledij is aanbevolen. Bij hevige regen gaat de activiteit niet door.
Kostprijs: €2.800 (voor teams tot 3 tot 12 personen), inclusief:
-
Begeleiding gedurende de hele dag
-
Alle materialen voor het maken van de boomafdruk
-
Koffie, thee, water en kleine versnaperingen*
-
Afwerking van de boomafdruk (inclusief het borduren van de namen)
-
Bruikleen of presentatie van het kunstwerk** – de boomafdruk (variabele afmetingen, bv. 1,4 × 7 m of 4 × 2,8 m) – gedurende één jaar binnen de organisatie
*Lunch niet inbegrepen – zelf mee te brengen of te voorzien tegen meerprijs
**Het kunstwerk (de boomwade) kan ook definitief aangekocht worden. Bedrag is afhankelijk van het formaat; indicatie €2.200 extra.

“Tijdens onze teamdag maakten we een unieke afdruk van de oude kastanjeboom op het domein – al drie eeuwen lang de stille getuige van rituelen en ceremonies. Deze afdruk – dit kunstwerk – zal reizen als boodschapper van onze missie. … Lies Daenen was de passende begeleider van ons ritueel, want ook voor haar voelt het als een roeping om verhalen van bomen bij mensen te brengen en mensen bij zichzelf en bij elkaar.”
Dean Vanalles – Host Heerlijckyt Van Elsmeren














